مدیر و مدبر بودن از شاخصه های رهبری برای رییس جمهور آینده

همان طور که بیان شد رییس جمهور باید دارای یک سری ملاک ها و شاخص ها باشد. از همین روی سعی شده تا در این مختصر با بررسی ملاک ها و شاخص های رهبری به تبیین نظر رهبر در مورد رییس جمهور بپردازیم.

یکی دیگر از شاخص های رییس جمهور در کلام رهبری "مدیر و مدبر " بودن است، که در اصل 115 قانون اساسی صفات لازم برای ریاست جمهوری را از جمله امانتوتقوی، اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامیومدیرومدبربودن می‌داند.

رهبر انقلاب در تعریف مدیر خوب می فرمایند: " مديرخوب،مديرى است كه هر كارى را به عهده مى‌گيرد، با رعايت اصول اخلاقى صحيح، انجام دهد. " (1372/05/12) ایشان در تشریح ویژگی رییس جمهور می فرمایند: " انسانهاى با تدبيرى باشند، با حكمت باشند." (۱۳۹۲/۰۲/۰۷) ایشان در بیان تدبیر می فرمایند: "  بايد با برنامه، با حكمت، با تدبير، با نگاه بلندمدت و همه‌جانبه، با يك هندسه‌ى صحيح كارها را مشاهده كنند، نگاه كنند، وارد ميدان شوند. " (۱۳۹۲/۰۲/۰۷) هر کدام از مواردی را که ایشان ذکر کردند، جای بحث و بررسی دارد اما به عنوان نمونه؛ ایشان در مورد داشتن برنامه ریزی در مواجهه با دشمن می فرمایند: " ما در برنامه‌ریزی‌ها همیشه باید جلوتر از دشمن حركت كنیم. در مقابل فعالیتدشمن، كشور نباید در حال انفعال به سر ببرد. هوشمندانه بايد نقشه‌ی دشمنرا حدس زد و تشخيص داد و جلوتر از دشمن عمل كرد."(۱۳۹۲/۰۱/۰۱)

 البته تدبیر و حکمت داشتن دارای معنای اعمی بوده که قابل صدق بر مصادیق متعدد مثل اقتصاد، فرهنگ و روابط بین الملل و... است از همین روی ایشان در ادامه و به عنوان مثال در مورد تدبیر و مدیریت در اقتصاد می فرمایند: " روزمرّه فكر كردن در مسائل اقتصادى، مضر است؛ تغيير سياستهاى اقتصادى به طور دائم، مضر است - در همه‌ى بخشها، بخصوص در اقتصاد - تكيه كردن بر نظرات غير كارشناسى، مضر است؛ اعتماد كردن به شيوه‌هاى تزريقىِ اقتصادهاى تحميلى شرق و غرب، مضر است. "(۱۳۹۲/۰۲/۰۷)

هر فردی که قصد آمدن و گرفتن پست خطیر ریاست جمهوری را در خود می بیند با داشتن قدرت مدیریت می تواند پا به این عرصه مهم بگذارد. رهبر انقلاب در بیان ویژگی مدیر و مسئول، سه ویژگی و آمادگی را برای مسئولین و مدیران بر می شمرند، که جا دارد هم کاندیداها این ویژگی ها را در خود جستجو کنند و هم ما مردم این ویژگی ها را در کاندیدا ها جستجو کنیم و آن ها را از کاندیداها مطالبه کنیم. ایشان می فرمایند: " سه بخش عمده در مسؤولوجود دارد؛ سه آمادگىواحساس مسؤوليت: اوّل اين‌كه، براى نفسِ كاروعمل آماده باشد. تنبلىوبى‌حالىوسهل‌انگارىوكار را به دست حوادثوقضاوقدر سپردن، اوّلين بلايى است كه ممكن است يكمديررا از صلاحيت كافىولازم ساقط كند. جدّى بودن در كار، آرام نداشتن براى كار، احساس مسؤوليت براى اصل اقداموكارووظيفه‌اى كه بر عهده گرفته، بسيار مهم است... دوم، مسأله‌ى آمادگىواستعدادوتعهّد براى انجام كار است؛ به همان نحوى كه سياست‌هاى كلّىوبرنامه‌هاى اساسى كشور آن را اقتضا مى‌كند. اگر كشور، سياست مشخّصى را در مقوله‌اى پذيرفته است، كسى كه اجراى بخشى از بخش‌هاى كشور را مى‌پذيرد، بايد آن را در همان جهت كاروبه همان سمتوبا همان هدف پيش ببردوهدايت كند؛ولوخود او، آن سياست را به طور كامل تثبيت نكرده باشد... ركن سوم، حفظ طهارتوتقواست. حفظ پاكيزگى در عمل است. اجتناب از هرگونه خداى ناكرده اختلاط با اهداف غير مشروع يا اهداف غير مقبولوغيراخلاقى است. اين، شأن سوم است." (1372/05/12)

از جمله مسائل مهمی که رهبری در این مورد به آن تکیه دارد، نگرش مدیران و اهتمام آنها به سند چشم انداز است، ایشان در این باره می فرمایند: " امروز كشور ما به حول و قوه ى الهى به اين توانايى و قدرت رسيده است كهبتواند آينده ى بيست ساله‌ى ايران را طراحى كند و چشم انداز روشنى براى اينمدت در جهت اهداف والا و حقوق طبيعى و شايسته‌ى اين ملت ترسيم كند. اينمدت بيست ساله، يعنى چهار برنامه‌ى پنج ساله. اولين برنامه، امسال آغازخواهد شد. در آغاز برنامه، يك مديريت كارآمد، با كفايت و پُرنشاط بايد سركار باشد تا بتواند سازه‌هاى اين برنامه را مستحكم و استوار كند و پايه‌هاىاين برنامه را به طور عميق و محكم پى ريزى كند. اهميت اين انتخابات در ايناست كه ملت ايران مى خواهد مديرى را انتخاب كند كه بتواند موانع اجراىبرنامه را از سر راه ملت ايران بردارد؛ مثل بولدوزرى كه موانع را برمى داردتا جاده يى را صاف كند.

يك انسان قوى، با كفايت، داراى نشاط و شادابى و شوق به كار و احساسمسؤوليت خواهد توانست حركت بيست ساله به سمت چشم انداز را با قوت و قدرتآغاز كند. " (۱۳۸۴/۰۱/۰۱) ایشان می فرمایند:" برنامه‌ واقعاً طبق سياست‌ها تحقق پيدا كند تا بتوان اميدوار بود كه با اين برنامه‌ به آن سياست‌ها خواهيم رسيد". (۱۳۸۴/۰۸/۰۸)

ایشان در مورد لزوم برنامه ریزی و مدیریت مدیران در راستای سند چشم انداز می فرمایند: "برنامه‌ها بايد از دل سياستها بجوشد، بايستى به معناى حقيقى كلمه منبعثاز سياستها و ساخته و پرداخته اين سياستها باشد كه اگر برنامه‌ در جايىموفّق شد، آدم بداند اين سياست درست بوده، اگر برنامه‌ خطا كرد، آدم بداندسياست غلط بوده؛ يعنى بايد اين تلازم معلوم شود."(1387/02/06)

این بررسی را می توان تنها خش ناچیزی از کلام و منویات رهبر انقلاب در مورد ضرورت مدیر و مدبر بودن مسیولان و لزوم توجه مردم به این ویژگی در کاندیداهای ریاست جمهوری برشمرد. اما به هر روی با توجه به کلام ایشان، می توان "مدیر و مدبر بودن" را از جمله ویژگی های رییس جمهور دانست.